Werking van shatavari: wat studies over de wortel zeggen

Wat is shatavari?

Shatavari is de wortel van Asparagus racemosus, een plant uit het geslacht Asparagus. Gebruikt wordt de gedroogde wortel¹. De plant is verwant aan de asperge die wij als groente eten, maar het is een andere soort².

In de ayurveda geldt shatavari als "rasayana", een middel dat versterkt en verjongt¹. De naam wordt vaak vertaald als "zij die honderd echtgenoten heeft". Dat is een traditionele uitleg en geen bewijs voor een werking¹.

Steroïdsaponinen, de zogeheten shatavarinen, gelden als de belangrijkste bestanddelen van de wortel¹. Sommige extracten zijn gestandaardiseerd op hun gehalte aan shatavarinen. Zo bevatte het extract in één studie 5% shatavarinen³.

Werking van shatavari: wat hebben studies gemeten?

Veel beweringen over shatavari komen uit dier- en laboratoriumproeven. Al in 2013 stelde een overzichtsartikel vast dat er voor veel traditionele toepassingen geen bewijs bij mensen is¹. Sindsdien zijn er enkele kleine studies bijgekomen. In veel daarvan ging het om vrouwen tijdens en na de overgang.

Shatavari in de overgang

In een studie uit India namen 70 vrouwen van 40 tot 65 jaar 60 dagen lang twee keer per dag 250 mg shatavari-extract in, of een placebo³. De kwaliteit van leven werd gemeten met een vragenlijst. Volgens de auteurs namen opvliegers, nachtelijk zweten en slaapproblemen sterker af dan in de placebogroep³.

Een tweede studie onderzocht 80 vrouwen van 40 tot 55 jaar bij wie de menstruatie al onregelmatig was⁴. Zij namen 8 weken lang één keer per dag 300 mg van een gestandaardiseerd wortelextract in, of een placebo. Op een beoordelingsschaal voor overgangsklachten daalde de score in de shatavarigroep met 12,5 punten en in de placebogroep met 1,6 punten. Bij aanvang lag de score in beide groepen rond de 29 punten⁴.

De beperkingen zijn duidelijk: kleine groepen, een looptijd van slechts 8 weken, en elke studie testte één merkproduct. In één studie stelde de fabrikant het product beschikbaar, en in die studie hadden bij aanvang al meer vrouwen in de placebogroep last van nachtelijk zweten³. Een derde studie naar shatavari in de overgang werd in 2026 door het tijdschrift ingetrokken en telt daarom niet als bewijs⁵. Hoe u zulke resultaten kunt beoordelen, leest u in ons artikel over de stand van de wetenschap bij voedingssupplementen.

Spierkracht bij oudere vrouwen

Een onderzoeksgroep van de University of Exeter in Engeland gaf 20 vrouwen na de overgang 6 weken lang dagelijks 1000 mg shatavari of een placebo⁶. Hun gemiddelde leeftijd was 68,5 jaar. In de shatavarigroep nam de handknijpkracht met 0,7 kg toe, in de placebogroep met 0,4 kg af. De kracht van de dijspieren en de bloedwaarden die iets zeggen over de botombouw veranderden niet⁶.

In een vervolgstudie trainden 22 oudere vrouwen 8 weken lang op krachtapparaten. Met shatavari haalden ze meer herhalingen en tilden ze meer gewicht dan de vrouwen in de placebogroep. Aan het eind waren ze echter niet sterker dan de vrouwen die een placebo kregen⁷. Beide studies werden gefinancierd door een fabrikant van shatavariproducten^6,7.

Shatavari en borstvoeding

In India krijgen moeders die borstvoeding geven traditioneel shatavari. De studies hierover spreken elkaar tegen. In een studie met 64 moeders namen de vrouwen 4 weken lang een kruidenmengsel met shatavari of een placebo in. Er was geen verschil in het gehalte aan het hormoon prolactine, dat bij de melkproductie betrokken is, en ook niet in de gewichtstoename van de baby's⁸.

In een andere studie met 60 moeders stegen het prolactinegehalte en het gewicht van de baby's in de groep met shatavaripoeder sterker dan in de placebogroep⁹. De hoeveelheid melk zelf werd daarbij niet gemeten. Een Cochrane-review omvatte 27 studies naar kruidenmiddelen voor de melkproductie. De auteurs noemen de omvang van een eventueel effect "zeer onzeker"¹⁰.

Bijwerkingen van shatavari: wanneer is voorzichtigheid geboden?

In de studies werden nauwelijks bijwerkingen gemeld. In de studie met 80 vrouwen waren de lever- en nierwaarden na 8 weken normaal⁴. De veiligheid van shatavari is echter niet grondig onderzocht². In geen van de studies werd shatavari langer dan 12 weken getest.

Over het gebruik tijdens de zwangerschap zijn bij mensen geen gegevens bekend. In een proef met ratten leidde een wortelextract tot meer dode foetussen, meer misvormingen en kleinere jongen¹¹. Resultaten van dierproeven zijn niet zonder meer door te trekken naar de mens. Toch is ons advies: geen shatavari tijdens de zwangerschap, en tijdens de borstvoeding alleen na overleg met uw arts.

Gebruikt u medicijnen, overleg dan vooraf met uw arts. Wij hebben geen studies bij mensen gevonden waarin interacties zijn onderzocht. Nog een aandachtspunt: voedingssupplementen bevatten niet altijd wat er op het etiket staat². En de resultaten van een studie gelden alleen voor het product dat daarin is getest².

Is er een goedgekeurde gezondheidsclaim?

Nee. Voor shatavari bestaat in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim. Claims over plantaardige stoffen moeten nog worden beoordeeld door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA)¹².

Anders ligt het bij vitamine B6, die aan sommige shatavariproducten is toegevoegd. Vitamine B6 draagt bij tot de regulering van de hormonale activiteit. Vitamine B6 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid¹².

Shatavari in het kort

Shatavari is een traditionele wortel uit de ayurveda, waarnaar tot nu toe maar enkele kleine studies zijn gedaan. Bij vrouwen in de overgang en bij de handknijpkracht van oudere vrouwen werden verschillen ten opzichte van placebo gemeten. Voor betrouwbare uitspraken zijn grotere, onafhankelijke studies nodig. Bij Melinava vindt u Shatavari als gestandaardiseerd wortelextract met vitamine B6.

Veelgestelde vragen over shatavari

Passend bij dit onderwerp

Shatavari

Gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

€39,95 Bekijk product