Onderzoek uitgelegd

Onderzoek naar ashwagandha: wat is er gemeten bij cortisol en stress?

Ashwagandha en cortisol worden vaak in één adem genoemd. Hier leest u wat de studies naar ashwagandha werkelijk hebben gemeten en hoe betrouwbaar de resultaten zijn.

6 min leestijd5 bronnen
Onderzoek naar ashwagandha en cortisol: wortels en poeder in een vijzel, met daarboven een lijn die steeds rustiger verloopt
In dit artikel
  1. In het kort
  2. Wat is ashwagandha en wat heeft cortisol ermee te maken?
  3. Wat hebben afzonderlijke studies gemeten?
  4. Wat zeggen overzichtsartikelen?
  5. Hoe goed werd ashwagandha in de studies verdragen?
  6. Hoe beoordeelt u de stand van de wetenschap?
  7. Veelgestelde vragen over ashwagandha en cortisol
  8. Bronnen

Het belangrijkste in het kort

  • In de studies lag het cortisolgehalte in de ashwagandhagroep meestal lager dan in de placebogroep. Bij de zelf ervaren stress is het beeld minder eenduidig1,2.
  • Een meta-analyse van zeven studies liet zien dat het cortisolgehalte gemiddeld 1,16 µg/dl lager was, maar bij de vragenlijst over ervaren stress was er geen statistisch significant verschil2.
  • De studies zijn meestal klein en kort, en gegevens over meer dan zes maanden zijn er nauwelijks2,3.
  • Voor ashwagandha bestaat in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim.

Wat is ashwagandha en wat heeft cortisol ermee te maken?

Ashwagandha (botanische naam Withania somnifera) is een plant uit de nachtschadefamilie en wordt veel gebruikt in de ayurvedische traditie1,2. Meestal gaat het om gestandaardiseerde extracten uit de wortel3. Meer over de plant leest u in ons artikel over de ashwagandhawortel.

Cortisol is een hormoon dat in studies dient als biomarker voor stress2. Het wordt bijvoorbeeld in het bloed gemeten4. Daarnaast gebruiken de studies vragenlijsten waarin de deelnemers hun eigen stress beoordelen. Die twee meetmethoden beantwoorden verschillende vragen en leveren niet altijd hetzelfde resultaat op2.

Wat hebben afzonderlijke studies gemeten?

Aan een gerandomiseerde, dubbelblinde studie uit 2012 deden 64 volwassenen mee die al langere tijd stress hadden (chronische stress)4. Zij kregen 60 dagen lang tweemaal per dag een capsule met 300 mg wortelextract of een placebo. De onderzoekers maten het cortisolgehalte in het bloed en namen meerdere stressvragenlijsten af4.

In deze studie lagen na 60 dagen de scores op alle stressvragenlijsten in de ashwagandhagroep statistisch significant lager dan in de placebogroep, en ook het cortisolgehalte in het bloed was aanzienlijk lager4. De bijwerkingen waren mild en in beide groepen vergelijkbaar. De fabrikant stelde het extract voor de studie beschikbaar4.

Een studie uit 2019 onderzocht 60 gezonde volwassenen die zelf aangaven veel stress te ervaren. Zij namen 60 dagen lang eenmaal per dag 240 mg van een ander gestandaardiseerd extract of een placebo in5. Het cortisolgehalte 's ochtends daalde in de ashwagandhagroep sterker dan in de placebogroep5.

Bij de vragenlijsten was het beeld wisselend. Een angstschaal die door een onderzoeker werd ingevuld, viel in de ashwagandhagroep gunstiger uit. Bij een vragenlijst over stemming en stress die de deelnemers zelf invulden, was het verschil niet statistisch significant5. Deze studie werd gefinancierd door de fabrikant van het extract5.

Wat zeggen overzichtsartikelen?

Voor een overzichtsartikel uit 2023 werden 4788 publicaties beoordeeld, en slechts negen studies voldeden aan de criteria1. Die studies verschilden in opzet, extract en dosis, en de duur varieerde van 30 tot 112 dagen. Alles bij elkaar genomen lag het cortisolgehalte bij gebruik van ashwagandha lager, zonder noemenswaardige bijwerkingen1.

9 van de 4788

publicaties voldeden aan de criteria van een overzichtsartikel over cortisol1

1,16 µg/dl

lager cortisolgehalte, gemiddeld over zeven studies; bij ervaren stress geen significant verschil2

Een meta-analyse uit 2025 bundelde de resultaten van zeven studies naar cortisol en zes studies naar ervaren stress, met in totaal 488 deelnemers2. Bij cortisol liet de analyse een significant verschil zien, bij de stressvragenlijst niet. De auteurs beoordeelden het risico op vertekening in de studies grotendeels als matig2.

Dat de gemeten waarde en het eigen gevoel uiteenlopen, is een belangrijke bevinding. Een lager cortisolgehalte betekent niet automatisch dat iemand zich minder gestrest voelt. Hoe u zulke verschillen kunt duiden, leest u in ons artikel over hoe u de stand van de wetenschap beoordeelt.

Hoe goed werd ashwagandha in de studies verdragen?

Een overzichtsartikel uit 2026 beoordeelde 23 gerandomiseerde studies naar gestandaardiseerde wortelextracten, met in totaal 2317 gezonde volwassenen3. De doseringen lagen tussen 125 en 600 mg per dag, en de duur varieerde van een eenmalige dosis tot 180 dagen. Lever-, nier- en bloedwaarden bleven binnen de normaalwaarden, en er werden geen ernstige bijwerkingen gemeld die aan het extract waren toe te schrijven3.

Lichte bijwerkingen zoals maagklachten, hoofdpijn of tijdelijke slaperigheid kwamen zelden voor, en dan in beide groepen (extract en placebo)3. Waar losse casusbeschrijvingen op veiligheidsproblemen wezen, ging het volgens de auteurs vooral om niet-gestandaardiseerde preparaten of mengsels van meerdere ingrediënten. Verschillende auteurs hebben banden met bedrijven uit de branche, en gegevens over meer dan 180 dagen zijn schaars3.

Goed om te weten Geen van de negen cortisolstudies uit het overzichtsartikel van 2023 onderzocht effecten op lange termijn. De auteurs adviseren daarom gebruik onder medische begeleiding1. Gebruikt u medicijnen, overleg dan vooraf met uw arts. De aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijden.

Hoe beoordeelt u de stand van de wetenschap?

Studies naar ashwagandha laten vrij consistent een lager cortisolgehalte zien in de ashwagandhagroep dan in de placebogroep1,2,3. Bij de ervaren stress is het beeld minder duidelijk, en de meeste studies zijn klein en kort.

Op welk moment van de dag u ashwagandha kunt innemen, leest u in ons artikel 's Ochtends of 's avonds? Innamemomenten van ashwagandha tot kurkuma. Bij Melinava vindt u Liposomale Ashwagandha en Liposomale Ashwagandha (Capsules). Voor onze liposomale producten gebruiken we fosfolipiden uit Europese zonnebloemen.

Veelgestelde vragen over ashwagandha en cortisol

Zijn er studies naar ashwagandha bij mensen?

Ja. In een overzichtsartikel uit 2026 zijn 23 gerandomiseerde studies bij gezonde volwassenen opgenomen, waarin gestandaardiseerde wortelextracten werden getest3. In een ander overzichtsartikel, specifiek over cortisol, voldeden negen studies aan de criteria1.

Wat laat het onderzoek naar ashwagandha en cortisol zien?

In de studie uit 2012 met 64 volwassenen was het cortisolgehalte na 60 dagen aanzienlijk lager dan in de placebogroep4. Gemiddeld over zeven studies was het verschil in cortisol 1,16 µg/dl2.

Wat zegt het onderzoek over de werking van ashwagandha?

De studies beschrijven meetwaarden en uitkomsten van vragenlijsten; een goedgekeurde gezondheidsclaim voor ashwagandha bestaat niet. Voor cortisol zijn de resultaten vrij consistent, voor de ervaren stress niet. De auteurs van de overzichtsartikelen pleiten voor langere en grotere studies2,3.

Passend bij dit onderwerp

Liposomaal Ashwagandha

Gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

€43,95 Bekijk product

Bronnen

  1. Della Porta M, Maier JA, Cazzola R (2023). Effects of Withania somnifera on Cortisol Levels in Stressed Human Subjects: A Systematic Review. Nutrients 15(24):5015. DOI
  2. Albalawi AA (2025). Dual impact of Ashwagandha: Significant cortisol reduction but no effects on perceived stress. A systematic review and meta-analysis. Nutrition and Health 31(4):1395-1408. DOI
  3. Coope OC, Willems MET, Levington A, Tallon MJ, Roman-Viñas B, Spurr TJ (2026). Back to the Roots: Safety and Tolerability of Standardised Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Healthy Adults. A Systematic Review of Biomarkers and Adverse Events. Pharmaceuticals 19(5):725. DOI
  4. Chandrasekhar K, Kapoor J, Anishetty S (2012). A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian Journal of Psychological Medicine 34(3):255-262. DOI
  5. Lopresti AL, Smith SJ, Malvi H, Kodgule R (2019). An investigation into the stress-relieving and pharmacological actions of an ashwagandha (Withania somnifera) extract: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Medicine 98(37):e17186. DOI

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.

Geschreven door
Redactie Melinava
De redactie van Melinava schrijft over liposomen, voedingsstoffen en studies.

Liposomaal geformuleerd. Zo bereiken voedingsstoffen echt uw lichaam.

Onze producten zijn verkrijgbaar in druppel-, capsule- en poedervorm.

Bekijk alle producten