Actieve stoffen

Werking van NAC: waarvoor wordt N-acetylcysteïne gebruikt?

NAC is een vorm van het aminozuur cysteïne en hangt nauw samen met glutathion. U leest wat N-acetylcysteïne is en wat studies bij mensen hebben gemeten.

5 min leestijd5 bronnen
Werking van NAC: een horlogeglas met poeder naast de structuurformule van N-acetylcysteïne
In dit artikel
  1. In het kort
  2. Wat is NAC?
  3. Hoe hangen NAC en glutathion samen?
  4. Hoeveel NAC bereikt het bloed?
  5. Werking van NAC: wat hebben studies bij mensen gemeten?
  6. Wanneer en hoe neemt u NAC in?
  7. Wat is liposomaal NAC?
  8. Veelgestelde vragen over NAC
  9. Bronnen

Het belangrijkste in het kort

  • Waarvoor wordt NAC gebruikt? Via NAC krijgt het lichaam het aminozuur cysteïne binnen, waaruit het onder meer glutathion aanmaakt. Daarom geldt NAC als voorloper van glutathion. Voor NAC bestaat in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim.
  • Chemisch gezien is NAC het aminozuur cysteïne met een extra acetylgroep.
  • Van ingenomen NAC is slechts een klein deel onveranderd in het bloed te meten. De cysteïne die het lichaam eruit vrijmaakt, valt buiten die meting.
  • Twee studies bij ouderen die NAC in combinatie met glycine kregen, lieten voor glutathion uiteenlopende resultaten zien.

Wat is NAC?

NAC staat voor N-acetylcysteïne. Chemisch gaat het om het aminozuur cysteïne, waaraan een extra acetylgroep is gekoppeld1. Cysteïne is een van de aminozuren die het lichaam ook zelf kan aanmaken2. Onderzoek naar NAC gaat vaak over het verband met glutathion1.

Voor NAC als voedingssupplement bestaat in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim. Daarom leest u in dit artikel wat de stof is, hoe die wordt opgenomen en wat studies bij mensen hebben gemeten.

Hoe hangen NAC en glutathion samen?

Glutathion is een klein molecuul, opgebouwd uit drie aminozuren, dat het lichaam in de cellen aanmaakt. Daarvoor heeft het onder meer cysteïne en glycine nodig2. NAC geldt als voorloper van glutathion, omdat het lichaam via NAC cysteïne binnenkrijgt1.

Meer over glutathion zelf, en waarom het als voedingssupplement zo populair is, leest u in ons artikel glutathion eenvoudig uitgelegd.

Hoeveel NAC bereikt het bloed?

Ingenomen NAC wordt snel opgenomen, maar slechts een klein deel komt onveranderd in het bloed terecht. In een studie met 10 gezonde vrijwilligers die op een lege maag een eenmalige dosis van 600 mg kregen, was dat aandeel 6 tot 10%, afhankelijk van de vorm waarin NAC werd gegeven3. In een tweede studie, met 6 gezonde deelnemers, was dat 4% voor de gereduceerde vorm en 9% voor NAC in totaal4.

Beide studies maten alleen NAC zelf, niet de cysteïne die het lichaam eruit vrijmaakt1. Bovendien zijn ze klein en vrij oud.

Werking van NAC: wat hebben studies bij mensen gemeten?

Twee studies bij ouderen onderzochten NAC in combinatie met het aminozuur glycine en maten daarbij het glutathiongehalte. In de eerste kregen 24 ouderen 16 weken lang de combinatie of een placebo5. In de groep met de combinatie steeg het glutathiongehalte, in de placebogroep niet. De groepen waren echter klein, met 12 mensen per groep5.

In de tweede studie, met 114 gezonde vrijwilligers van gemiddeld 65 jaar, steeg het glutathiongehalte na twee weken in de groep als geheel niet meer dan bij placebo. Alleen in een subgroep die pas achteraf (post hoc) werd samengesteld, lag de waarde hoger. Het ging om deelnemers die bij aanvang een laag glutathiongehalte en verhoogde markers voor oxidatieve stress hadden, en die een middelhoge of hoge dosis kregen2. De meeste auteurs werken voor een bedrijf dat zelf producten met glycine en NAC op de markt brengt2.

Goed om te weten: In beide studies kregen de deelnemers NAC niet los, maar samen met glycine. De resultaten zijn daarom niet zonder meer door te trekken naar NAC zonder glycine. Bovendien duurde de ene studie slechts 2 weken en de andere 16 weken2,5.

Wanneer en hoe neemt u NAC in?

Uit de studies valt geen vast tijdstip af te leiden om NAC in te nemen. In de studie met 10 vrijwilligers namen de deelnemers NAC op een lege maag in; of een maaltijd de opname verandert, is in die studie niet onderzocht3. Volg het gebruiksadvies op het etiket. Algemene tips vindt u in ons artikel over het innemen op een lege maag of bij de maaltijd.

De aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijden. Gebruikt u medicijnen, overleg dan vooraf met uw arts.

Wat is liposomaal NAC?

Bij liposomaal NAC is de stof ingesloten in zeer kleine blaasjes van fosfolipiden, die liposomen heten. Er wordt onderzoek gedaan naar zulke blaasjes voor veel voedingsstoffen die het lichaam maar beperkt opneemt. Wat studies daarbij hebben gemeten, leest u in ons artikel over biobeschikbaarheid. Bij het onderzoek voor dit artikel hebben wij geen studies bij mensen gevonden die liposomaal NAC rechtstreeks met gewoon NAC vergelijken.

Voor onze liposomale producten gebruiken wij fosfolipiden uit Europese zonnebloemen. Bij Melinava vindt u zowel Liposomaal NAC als Liposomaal Glutathion.

Veelgestelde vragen over NAC

Wat is het verschil tussen NAC en cysteïne?

NAC is cysteïne met een extra acetylgroep1. Het lichaam gebruikt NAC als bron van cysteïne en maakt daar onder meer glutathion van1,2.

Kan ik NAC samen met glutathion innemen?

NAC levert een bouwstof, glutathion is het molecuul zelf. Studies bij mensen naar precies deze combinatie kennen wij niet. Combineert u beide, houd u dan aan de aanbevolen dagelijkse dosis van elk product. Welke vormen van glutathion er zijn, leest u in ons vergelijkingsartikel glutathion: liposomaal, gereduceerd of S-acetyl.

NAC en cysteïne: wanneer innemen?

De studies die wij hebben bekeken, noemen geen vast tijdstip. Neem NAC in zoals op het etiket staat aangegeven. De aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijden.

Passend bij dit onderwerp

Liposomaal NAC

Gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

€34,95 Bekijk product

Bronnen

  1. Aldini G, Altomare A, Baron G, et al. (2018). N-Acetylcysteine as an antioxidant and disulphide breaking agent: the reasons why. Free Radical Research 52(7):751-762. DOI
  2. Lizzo G, Migliavacca E, Lamers D, et al. (2022). A Randomized Controlled Clinical Trial in Healthy Older Adults to Determine Efficacy of Glycine and N-Acetylcysteine Supplementation on Glutathione Redox Status and Oxidative Damage. Frontiers in Aging 3:852569. DOI
  3. Borgström L, Kågedal B, Paulsen O (1986). Pharmacokinetics of N-acetylcysteine in man. European Journal of Clinical Pharmacology 31(2):217-222. DOI
  4. Olsson B, Johansson M, Gabrielsson J, Bolme P (1988). Pharmacokinetics and bioavailability of reduced and oxidized N-acetylcysteine. European Journal of Clinical Pharmacology 34(1):77-82. DOI
  5. Kumar P, Liu C, Suliburk J, et al. (2023). Supplementing Glycine and N-Acetylcysteine (GlyNAC) in Older Adults Improves Glutathione Deficiency, Oxidative Stress, Mitochondrial Dysfunction, Inflammation, Physical Function, and Aging Hallmarks: A Randomized Clinical Trial. The Journals of Gerontology: Series A 78(1):75-89. DOI

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.

Geschreven door
Redactie Melinava
De redactie van Melinava schrijft over liposomen, voedingsstoffen en studies.

Liposomaal geformuleerd. Zo bereiken voedingsstoffen echt uw lichaam.

Onze producten zijn verkrijgbaar in druppel-, capsule- en poedervorm.

Bekijk alle producten