Actieve stoffen

Liposomaal ijzer: hoe het werkt en hoe het in elkaar zit

Liposomaal ijzer is ijzer dat is ingesloten in piepkleine blaasjes van fosfolipiden. Wij leggen uit waarom deze vorm bestaat, wat studies hebben gemeten en waar u op moet letten.

6 min leestijd5 bronnen
Liposomaal ijzer: illustratie van een liposoom met ijzer in het binnenste, omringd door rode biet, linzen, spinazie en pompoenpitten
In dit artikel
  1. In het kort
  2. Wat is liposomaal ijzer?
  3. Waarvoor heeft het lichaam ijzer nodig?
  4. Waarom de vorm bij ijzer belangrijk is
  5. Wat studies naar liposomaal ijzer meten
  6. Laat eerst uw ijzerwaarden controleren
  7. Liposomaal ijzer kort samengevat
  8. Veelgestelde vragen over liposomaal ijzer
  9. Bronnen

In het kort

  • Liposomaal ijzer is een ijzerverbinding die is ingesloten in liposomen: piepkleine blaasjes van fosfolipiden.
  • Het omhulsel is bedoeld om de opname te verbeteren en om ongewenste effecten van ijzer in het maag-darmkanaal te verminderen.
  • In één studie met 25 gezonde volwassenen steeg het ijzergehalte in het bloed sterker na een liposomaal preparaat dan na een gewoon preparaat met dezelfde ingrediënten.
  • Neem ijzer pas in nadat een arts uw bloedwaarden heeft gecontroleerd.

Wat is liposomaal ijzer?

Bij liposomaal ijzer is een ijzerverbinding ingesloten in liposomen. Liposomen zijn piepkleine blaasjes met een omhulsel van fosfolipiden. Voor onze liposomale producten gebruiken wij fosfolipiden uit Europese zonnebloemen.

Laboratoriumonderzoek liet zien dat in de handel verkrijgbare liposomale ijzerpreparaten onder de elektronenmicroscoop de vorm en grootte van klassieke liposomen hadden. Ook na het drogen bleven de blaasjes stabiel1. De auteurs zien liposomen als een manier om de biobeschikbaarheid van ijzer te verbeteren en de ongewenste effecten ervan te verminderen1. Hoe liposomen in principe werken, leest u in ons artikel over wat liposomen zijn.

Waarvoor heeft het lichaam ijzer nodig?

IJzer is een essentieel spoorelement dat het lichaam uit de voeding moet halen2. Voor ijzer zijn in de EU meerdere gezondheidsclaims goedgekeurd: ijzer draagt bij tot de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine, en ijzer draagt bij tot een normaal zuurstoftransport in het lichaam. Ook goedgekeurd zijn: ijzer draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme, en ijzer draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.

Daarnaast zijn de volgende claims goedgekeurd: ijzer draagt bij tot een normale cognitieve functie, ijzer draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem en ijzer speelt een rol in het celdelingsproces.

Waarom de vorm bij ijzer belangrijk is

Van het ijzer uit de voeding kan het lichaam maar ongeveer 10 tot 15% echt gebruiken2. IJzer uit vlees, gevogelte en vis neemt het lichaam ongeveer twee tot drie keer zo goed op als ijzer uit plantaardige voeding2. Vitamine C bevordert de opname van plantaardig ijzer, terwijl looistoffen uit zwarte thee, koffie of rode wijn die opname remmen2. Meer hierover leest u in ons artikel over het samen innemen van vitamine C en ijzer.

Bovendien stemt het lichaam de opname af op wat het nodig heeft: zijn de voorraden goed gevuld, dan neemt het minder ijzer op. IJzer wordt vooral opgeslagen als ferritine2.

Bij supplementen speelt ook de verdraagbaarheid een rol. Een meta-analyse omvatte 43 studies met in totaal 6831 volwassenen. In de placebogecontroleerde studies was het risico op bijwerkingen in maag en darmen bij ferrosulfaat, een klassiek ijzerzout, ongeveer 2,3 keer zo groot als in de placebogroep3. Het liposomale omhulsel is onder meer bedoeld om zulke ongewenste effecten te verminderen1.

Wat studies naar liposomaal ijzer meten

In een cross-overstudie namen 25 gezonde volwassenen op twee momenten een preparaat met multivitaminen en mineralen in, één keer in liposomale en één keer in gewone vorm. Beide bevatten ongeveer 10 mg ijzer4. Vier uur na inname van de liposomale vorm lag het ijzergehalte in het bloed 14% hoger dan bij aanvang, na de gewone vorm 6% lager4. De oppervlakte onder de curve was bij de liposomale vorm 50% groter4.

De studie heeft wel beperkingen. Er werd een eenmalige inname van een combinatiepreparaat onderzocht, en deskundigen van de financier van de studie adviseerden bij de laboratoriumanalyses en bij de interpretatie van de resultaten4. Of de waarden bij regelmatige inname vergelijkbaar zouden zijn, laat de studie niet zien.

Een tweede studie volgde 80 gezonde zwangere vrouwen tot zes weken na de bevalling. Vrouwen die dagelijks 14 of 28 mg liposomaal ijzer innamen, hadden hogere hemoglobine- en ferritinewaarden dan de controlegroep zonder ijzersupplement5. De auteurs zagen bloedwaarden die vergelijkbaar waren met die bij hoger gedoseerd gewoon ijzer. De groepen waren echter klein, met 20 vrouwen per groep5.

10 tot 15%

van het ijzer uit de voeding kan het lichaam echt gebruiken2

50%

grotere oppervlakte onder de curve voor ijzer in het bloed bij de liposomale vorm4

Laat eerst uw ijzerwaarden controleren

Of u een ijzertekort heeft, kunt u niet afleiden uit wat u eet. Alleen bloedonderzoek naar uw ijzerstatus en uw ijzervoorraden laat dat zien2. Het Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), het Duitse federale instituut voor risicobeoordeling, adviseert om ijzerhoudende voedingssupplementen alleen in te nemen bij een verhoogde behoefte en na overleg met een arts2. Laat daarom uw bloedwaarden door een arts controleren voordat u ijzer gaat innemen.

Goed om te weten: Gebruikt u geneesmiddelen? Overleg dan vooraf met uw arts. De aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijden.

Liposomaal ijzer kort samengevat

Bij liposomaal ijzer gaat het vooral om de vorm: het ijzer zelf blijft hetzelfde, het omhulsel is bedoeld om de opname en de verdraagbaarheid te verbeteren. Bij Melinava vindt u ijzer in ons Liposomaal IJzercomplex.

Veelgestelde vragen over liposomaal ijzer

Hoe werkt liposomaal ijzer?

In het lichaam is het gewoon ijzer, net als ijzer uit andere bronnen, en er gelden dezelfde goedgekeurde gezondheidsclaims, bijvoorbeeld: ijzer draagt bij tot een normaal zuurstoftransport in het lichaam. Het verschil zit in de weg ernaartoe: het liposomale omhulsel is bedoeld om de opname te verbeteren1. Een eerste studie mat daarbij een sterkere stijging van het ijzergehalte in het bloed4.

Welke vorm van liposomaal ijzer past bij u: vloeibaar of capsules?

Beide vormen zijn verkrijgbaar. In laboratoriumonderzoek bleven blaasjes met liposomaal ijzer ook na het drogen stabiel1. Welke vorm bij u past, is vooral een kwestie van smaak en gewoonte. Een overzicht vindt u in ons artikel waarin we liposomaal ijzer, tabletten en druppels vergelijken.

Wat zeggen ervaringen met liposomaal ijzer?

Ervaringen van gebruikers zijn persoonlijk en vervangen geen studie, want niemand weet hoe het zonder het supplement was gegaan. Studies met een controlegroep, zoals de studies hierboven, hebben meer zeggingskracht4,5. Hoe u ijzer in de praktijk inneemt, leest u in ons artikel IJzer innemen: 's ochtends, 's avonds of bij de maaltijd.

Passend bij dit onderwerp

Liposomaal IJzercomplex

Gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

€39,95 Bekijk product

Bronnen

  1. Battistelli M, Salucci S, Falcieri E (2018). Morphological evaluation of liposomal iron carriers. Microscopy Research and Technique 81(11):1295-1300. DOI
  2. Bundesinstitut für Risikobewertung (2008). Fragen und Antworten zu Eisen in Lebensmitteln. Link
  3. Tolkien Z, Stecher L, Mander AP, Pereira DI, Powell JJ (2015). Ferrous sulfate supplementation causes significant gastrointestinal side-effects in adults: a systematic review and meta-analysis. PLOS ONE 10(2):e0117383. DOI
  4. Tinsley GM, Harty PS, Stratton MT, Siedler MR, Rodriguez C (2022). Liposomal Mineral Absorption: A Randomized Crossover Trial. Nutrients 14(16):3321. DOI
  5. Parisi F, Berti C, Mandò C, Martinelli A, Mazzali C, Cetin I (2017). Effects of different regimens of iron prophylaxis on maternal iron status and pregnancy outcome: a randomized control trial. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine 30(15):1787-1792. DOI

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.

Geschreven door
Redactie Melinava
De redactie van Melinava schrijft over liposomen, voedingsstoffen en studies.

Liposomaal geformuleerd. Zo bereiken voedingsstoffen echt uw lichaam.

Onze producten zijn verkrijgbaar in druppel-, capsule- en poedervorm.

Bekijk alle producten