Fabels en feiten

Supplementen innemen zonder tekort: nuttig of overbodig?

Vitaminen of mineralen innemen terwijl u geen tekort heeft: heeft dat zin? Het eerlijke antwoord ligt ergens tussen "overbodig" en "baat het niet, dan schaadt het niet".

6 min leestijd5 bronnen
Supplementen zonder tekort: een weegschaal in balans met aan de ene kant een evenwichtige maaltijd en aan de andere kant een potje capsules
In dit artikel
  1. In het kort
  2. Twee meningen, allebei te simpel
  3. Wat betekent "geen tekort"?
  4. Vitamine B12: wie moet goed opletten?
  5. Seleen: let op de totale hoeveelheid
  6. IJzer: eerst meten, dan aanvullen
  7. Zijn supplementen zonder tekort nuttig voor u? Zo komt u erachter
  8. Supplementen zonder tekort? Onze conclusie: daar is geen pasklaar antwoord op
  9. Veelgestelde vragen over supplementen zonder tekort
  10. Bronnen

In het kort

  • Of supplementen zonder tekort zin hebben, hangt af van uw voeding, uw levensfase en de voedingsstof.
  • Geen tekort betekent niet automatisch dat u de aanbevolen hoeveelheid binnenkrijgt. Voor bepaalde voedingsstoffen halen sommige bevolkingsgroepen de aanbevelingen niet.
  • Het gaat erom of uw voeding uw behoefte dekt. Meer innemen dan nodig levert volgens de beoordeling van het BfR geen extra voordeel op.
  • Onze conclusie: daar is geen pasklaar antwoord op. Bij ijzer geldt: laat eerst uw bloedwaarden door een arts controleren.

Twee meningen, allebei te simpel

De een zegt: "Wie geen tekort heeft, heeft niets nodig." De ander zegt: "Baat het niet, dan schaadt het niet." Beide uitspraken zijn te kort door de bocht. Tussen een tekort en een goede inname zit een groot grijs gebied. En niet bij elke voedingsstof is elke hoeveelheid onschadelijk.

Wat betekent "geen tekort"?

Als vuistregel stelt het Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), het Duitse federale instituut voor risicobeoordeling, dat een evenwichtige, gevarieerde voeding een gezond lichaam voldoende van voedingsstoffen voorziet. Toch krijgen sommige bevolkingsgroepen bepaalde voedingsstoffen, zoals vitamine D, calcium, foliumzuur en jodium, niet in de aanbevolen hoeveelheid binnen. Dat is niet automatisch een tekort1.

Daarom beschouwt het BfR voedingssupplementen in sommige gevallen als nuttig, maar voor de meeste mensen, die al genoeg binnenkrijgen, niet als noodzakelijk. Een inname boven de behoefte levert volgens de beoordeling van het instituut geen extra gezondheidsvoordeel op1. De echte vraag is dus niet "tekort of niet?", maar "haal ik de aanbevolen hoeveelheid?"

Ook de door de EU goedgekeurde gezondheidsclaims verwijzen naar normale lichaamsfuncties en niet naar een tekort. Een voorbeeld: "Vitamine B12 draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme"2.

Vitamine B12: wie moet goed opletten?

Volgens het BfR krijgen gezonde mensen in de algemene bevolking voldoende vitamine B12 binnen. Wie veganistisch eet, krijgt via de voeding echter nauwelijks vitamine B12 binnen. Zonder verrijkte voedingsmiddelen of supplementen is de kans op een te lage inname dan groter3.

Hoe het met uw vitamine B12 gesteld is, kunt u met een bloedtest laten nagaan. Twijfelt u? Laat dit dan door uw arts controleren. Welke vormen van vitamine B12 er zijn, leest u in ons artikel over de verschillende B12-vormen. Bij Melinava vindt u Liposomale Vitamine B12.

Seleen: let op de totale hoeveelheid

Seleen draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem2. Voor volwassenen heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) in 2023 de aanvaardbare bovengrens voor de inname van seleen vastgesteld op 255 µg per dag. Volgens de beoordeling van de EFSA komen volwassenen nauwelijks aan die hoeveelheid, tenzij ze regelmatig supplementen met een hoge dosis seleen innemen of geregeld paranoten eten4. Gebruikt u seleen als supplement, tel dan de hoeveelheden uit al uw producten bij elkaar op.

IJzer: eerst meten, dan aanvullen

Met ijzer is voorzichtigheid geboden. Het lichaam heeft ijzer nodig, maar een teveel kan cellen en weefsels beschadigen. Daarom moet het lichaam zijn ijzerhuishouding nauwkeurig regelen5.

Neem ijzer dus niet zomaar in. Laat uw ijzerwaarden door een arts controleren voordat u langere tijd een ijzersupplement gebruikt, en overschrijd de aanbevolen dagelijkse dosis niet. Tips voor het innemen van ijzer vindt u in ons artikel over het beste moment om ijzer in te nemen.

Ongeveer een derde

van de volwassenen in Duitsland gebruikt volgens het BfR regelmatig voedingssupplementen1

255 µg

seleen per dag is volgens de EFSA de aanvaardbare bovengrens voor volwassenen4

Zijn supplementen zonder tekort nuttig voor u? Zo komt u erachter

Met een paar vragen kunt u nagaan of een supplement voor u zin heeft:

  • Ontbreken er hele groepen voedingsmiddelen in uw voeding, bijvoorbeeld dierlijke producten?
  • Zit u in een bijzondere levensfase, bijvoorbeeld omdat u zwanger bent of borstvoeding geeft?
  • Kent u uw bloedwaarden? Twijfelt u, laat ze dan door een arts controleren, vooral bij ijzer, vitamine B12 en vitamine D.
  • Weet u hoe goed uw lichaam de voedingsstof uit het product opneemt? Dat heet biobeschikbaarheid.

Wilt u meerdere vitaminen met één product aanvullen, dan vindt u bij Melinava de Liposomale Multivitamine. Gebruikt u meerdere producten, tel de hoeveelheden dan bij elkaar op en overschrijd de aanbevolen dagelijkse dosis niet. Hoe u voedingssupplementen goed inneemt, leest u in ons artikel over het juiste gebruik van supplementen.

Goed om te weten: Gebruikt u medicijnen? Overleg dan met uw arts voordat u een voedingssupplement gaat gebruiken. Dat geldt ook voor vitaminen en mineralen.

Supplementen zonder tekort? Onze conclusie: daar is geen pasklaar antwoord op

Daar is geen pasklaar antwoord op. "Wie geen tekort heeft, heeft niets nodig" klopt niet voor iedereen, en "baat het niet, dan schaadt het niet" evenmin. Het hangt af van de voedingsstof, de hoeveelheid en uw situatie. Bij ijzer moet de bloedwaarde de doorslag geven, en wie veganistisch eet, heeft een betrouwbare bron van vitamine B12 nodig3. Onze producten worden gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

Veelgestelde vragen over supplementen zonder tekort

Heeft het zin om vitamine B12 in te nemen als u geen tekort heeft?

Als u veganistisch eet, wel: via de voeding krijgt u dan nauwelijks vitamine B12 binnen3. Eet u niet veganistisch, dan hangt het af van uw voeding en uw bloedwaarde. Twijfelt u? Laat dan uw B12-waarde door een arts bepalen.

Waar moet u op letten als u seleen inneemt zonder tekort?

Let op de totale hoeveelheid. De aanvaardbare bovengrens van de EFSA voor volwassenen is 255 µg per dag, uit alle bronnen samen4. Gebruikt u meerdere producten met seleen, tel de hoeveelheden dan bij elkaar op.

Kunt u ijzer innemen als u geen ijzertekort heeft?

Niet zonder dat een arts ernaar heeft gekeken. Laat eerst uw ijzerwaarden bepalen en beslis dan samen met uw arts of een supplement zin heeft, en zo ja, hoelang. Waarom u van sommige voedingsstoffen te veel kunt binnenkrijgen, leest u in ons artikel "Kunt u vitaminen overdoseren?"

Passend bij dit onderwerp

Liposomaal Multivitamine

Gemaakt volgens Europese farmaceutische kwaliteitsnormen.

€39,95 Bekijk product

Bronnen

  1. Bundesinstitut für Risikobewertung (2024). Aktualisierte Höchstmengenvorschläge für Vitamine und Mineralstoffe in Nahrungsergänzungsmitteln und angereicherten Lebensmitteln. Stellungnahme 006/2024. Link
  2. Europese Commissie (2012). Verordening (EU) nr. 432/2012 van de Commissie van 16 mei 2012 tot vaststelling van een lijst van toegestane gezondheidsclaims voor levensmiddelen die niet over ziekterisicobeperking en de ontwikkeling en gezondheid van kinderen gaan. Link
  3. Bundesinstitut für Risikobewertung (2021). Höchstmengenvorschläge für Vitamin B12 in Lebensmitteln inklusive Nahrungsergänzungsmitteln. Link
  4. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T, et al. (2023). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for selenium. EFSA Journal 21(1):e07704. DOI
  5. Papanikolaou G, Pantopoulos K (2005). Iron metabolism and toxicity. Toxicology and Applied Pharmacology 202(2):199-211. DOI

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.

Geschreven door
Redactie Melinava
De redactie van Melinava schrijft over liposomen, voedingsstoffen en studies.

Liposomaal geformuleerd. Zo bereiken voedingsstoffen echt uw lichaam.

Onze producten zijn verkrijgbaar in druppel-, capsule- en poedervorm.

Bekijk alle producten